Tinh hoa một thời sắp chìm vào dĩ vãng



Lian Chengchun sở hữu một công việc rất độc đáo: phục chế những cuốn sách cổ của Trung Quốc. Cô là nghệ nhân có 12 năm kinh nghiệm trong nghề.

Trong một thập kỷ qua, người phụ nữ 32 tuổi này đã cần mẫn khôi phục hàng chục văn thư bị sờn, rách và mục nát. Tất cả mọi công đoạn đều được cô thực hiện bằng tay.

Theo hệ thống phân loại của Trung Quốc, sách cổ là những cuốn sách được in trước năm 1912. Một báo cáo đã chỉ ra, ước tính có khoảng 50 triệu cuốn sách như vậy đang tồn tại quốc gia này, nhưng chỉ 20 triệu cuốn trong số đó được bảo tồn. Điều này đã gây khó khăn không nhỏ cho những người phục chế sách cổ như Lian. 

*Nghệ nhân hiếm hoi chuyên chữa bệnh cho sách cổ tại Trung Quốc: Tinh hoa một thời sắp chìm vào dĩ vãng - Ảnh 1.

Nhiều cuốn sách đã bị hủy hoại theo thời gian bởi con người và môi trường tự nhiên. 

“Một số bị mục nát, một số đã ố vàng, một số có vết nước, và một số thậm chí còn không thể mở ra một cách tử tế”, Lian nói. “Có vài cuốn đặc biệt khó phục chế, đặc biệt là những cuốn bị mối gặm đến mức thủng lỗ chỗ”.

Với những trường hợp này, Lian sẽ mất khoảng hơn 6 tháng để phục chế một cuốn sách.

*Nghệ nhân hiếm hoi chuyên chữa bệnh cho sách cổ tại Trung Quốc: Tinh hoa một thời sắp chìm vào dĩ vãng - Ảnh 2.

Một cuốn sách bị hư hại nặng

“Phục chế có nghĩa là đưa cuốn sách trở lại chất lượng cũ của nó”, Lian giải thích. “Sau đó, cuốn sách sẽ nhìn giống như lúc ban đầu.

Lớn lên trong gia đình có truyền thống sưu tầm đồ cổ, ngay từ bé Lian đã tỏ ra hứng thú với những cuốn sách hiếm. 20 tuổi, cô rời quê nhà Sơn Tây để lên Bắc Kinh theo đuổi ngành phục chế sách một cách nghiêm túc.

Sau đó, người phụ này đã bắt đầu làm việc tại Thư viện Quốc gia – nơi lưu giữ một trong những bộ sưu tập văn thư Trung Quốc lớn nhất thế giới. Tại đây, cô gặp một bậc thầy về phục chế sách và xin làm học trò của ông.

*Nghệ nhân hiếm hoi chuyên chữa bệnh cho sách cổ tại Trung Quốc: Tinh hoa một thời sắp chìm vào dĩ vãng - Ảnh 3.

Lian Chengchun đang phục chế lại một cuốn sách

“Trong văn hóa Trung Quốc, truyền nghề cho học trò là một phong tục lâu đời”, Lian nói. “Nghệ nhân lão làng sẽ hướng dẫn và giám sát học trò từng bước một trong quá trình đó”.

Giờ đây, Lian đã có thể tự mở một studio riêng ở Bắc Kinh và nhận phục xấp xỉ 6 cuốn sách mỗi năm. Cô cho biết, phải mất 1-2 ngày để phục chế lại một trang sách. Mỗi cuốn sách thường có khoảng 30-60 trang.

“Bước đầu tiên khi nhận một cuốn sách là đánh giá mức độ hư hỏng của nó”, Lian hướng dẫn. Sau đó, Lian sẽ chọn ra những dụng cụ cần thiết cho quá trình phục chế. 

*Nghệ nhân hiếm hoi chuyên chữa bệnh cho sách cổ tại Trung Quốc: Tinh hoa một thời sắp chìm vào dĩ vãng - Ảnh 4.

Các dụng cụ cần thiết trong quá trình phục chế sách.

Mỗi công đoạn đều đòi hỏi sự tỉ mỉ, cẩn thận và nghiêm túc của nghệ nhân. Mỗi trang sách lại có những cách riêng để phục chế. 

“Trang này bị khô hay ẩm? Mình nên dùng bột giấy hay giấy để phục chế nó? Có cần phải chính xác đến từng mm không?”, Lian nói. Chỉ một bước sai cũng có thể ảnh hưởng đến chất lượng của cả cuốn sách. 

*Nghệ nhân hiếm hoi chuyên chữa bệnh cho sách cổ tại Trung Quốc: Tinh hoa một thời sắp chìm vào dĩ vãng - Ảnh 5.

Việc phục chế một cuốn sách có rất nhiều bước nhỏ, đòi hỏi nghệ nhân phải vững tay nghề.

Phần lớn khách hàng của Lian là các nhà đấu giá và các nhà sưu tầm sách tư nhân. Dù vậy, đây là một ngành công nghiệp khá nhỏ. Người phụ nữ này cho biết, cô có thể đếm số lượng các nghệ nhân phục chế sách toàn thời gian trên đầu ngón tay.

“Có rất nhiều người muốn học cách phục chế sách”, cô cho biết. “Tuy nhiên, họ chỉ coi đó là sở thích, không phải một ngành nghề để theo đuổi lâu dài”.

*Nghệ nhân hiếm hoi chuyên chữa bệnh cho sách cổ tại Trung Quốc: Tinh hoa một thời sắp chìm vào dĩ vãng - Ảnh 6.

Lian tiết lộ rằng nghề phục chế sách có mức lương khởi điểm khá thấp, bởi kỹ năng và tay nghề phải được trau dồi theo thời gian. Hơn nữa, những người như cô phải ngồi một chỗ cả ngày, đầu luôn cúi gằm để săm soi từng trang sách. 

“Tôi luôn mất khái niệm về thời gian. Mỗi lần ngồi xuống rồi ngẩng mặt lên là một ngày đã trôi qua”, Lian chia sẻ.

“Trở thành nghệ nhân phục chế sách cổ là việc thực sự khó”, cô nói. “Giờ đây, xã hội phát triển rất nhanh; con người ngày càng có nhiều đồ điện tử. Chẳng còn mấy ai muốn kế thừa nghề này nữa”.

(Theo Goldthread)



Source link

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*